پنجشنبه 13 آذر 1399    02:50:59

شناخت منطقه ویژه اقتصادی سرخس

 
  >  شناخت منطقه ویژه اقتصادی سرخس

ماهیت و مقیاس منطقه


تجربیات جهانی در زمینه مناطق آزاد و ویژه اقتصادی نشان می‌دهد که نسل جدید مناطق اقتصادی مناطقی «چند کارکردی» هستند و حتی می‌توان چند کارکردی بودن مناطق اقتصادی را امروزه به عنوان یکی از معیارهای موفقیت مناطق اقتصادی به شمار آورد. این کارکردها از یکسو موجب تنوع‌بخشی فعالیت‌ها می‌شوند و ریسک‌های اقتصادی را کاهش می‌دهند و از سوی دیگر موجب ایجاد صرفه‌های اقتصادی برای بنگاه‌ها می‌گردند.


کارکردهای اصلی منطقه ویژه اقتصادی سرخس در شش گروه زیر تبیین شده است:
• حمل و نقل و ترانزیت کالا؛ چنانکه گفته شد با توجه به موقعیت ویژه منطقه سرخس (اتصال به نقطه صفر مرزی) حمل و نقل و ترانزیت کالا و گسترش تجارت یکی از پتانسیل‌های اصلی توسعه اقتصادی در این منطقه است.
• انبارداری: انبارداری یکی از کاربری‌ها و فعالیت‌های همپیوند با تجارت کالا است. در این زمینه بخصوص فراهم آوردن فضای مناسب برای انبارش کلیه کالاها (سردخانه‌ها، انبارهای مسقف و ...) از اهمیت ویژه برخوردار است که منطقه ویژه اقتصادی سرخس در این زمینه دارای زیرساخت‌های مناسب می‌باشد.
صنعت: استقرار فعالیت‌های صنعتی در مناطق ویژه اقتصادی، با توجه به تسهیلات مناسب هر منطقه، دارای جذابیت‌های گوناگون است. منطقه ویژه اقتصادی سرخس از یکسو در مجاورت پالایشگاه شهید هاشمی‌نژاد است و این موقعیت فرصتی مناسب را در اختیار صنایع پایین دستی و سایر صنایع مرتبط دیگر قرار می‌دهد و از سوی دیگر قابلیت‌های استان در زمینه کشاورزی و دامداری فرصتی مناسب را در زمینه صنایع تبدیلی فراهم آورده است. همه این قابلیت‌ها با توجه به معافیت مالیاتی ده ساله که در منطقه حاکم می‌باشد برای واحدهای صنعتی فرصتی قابل توجه به شمار می‌رود.
• توریسم: اگرچه کلان‌شهر مشهد با 20 میلیون نفر توریست سالانه به عنوان یک قطب گردشگری به حساب می‌آید اما متاسفانه به علت تعریف نشدن محورهای گردشگری، این تعداد گردشگر جذب سایر نقاط استان نمی‌شوند و عمدتا پس از پایان زیارت و سیاحت در مشهد از استان خارج می‌شوند. در حالیکه جذب این گردشگران به مناطق بکر استان یکی از قابلیت‌های قطعی استان در توسعه اقتصادی است.
• خدمات اداری و مالی ، بیمه ،... : فعالیت‌های اقتصادی در زمینه تجارت و صنعت نیازمند خدمات مرتبط می‌باشند. فراهم آوردن این خدمات در محدوده منطقه ویژه یکی از اصول موفقیت مناطق ویژه اقتصادی می‌باشد.
آموزشی و تحقیقاتی: فعالیت‌های آموزشی و تحقیقاتی با توجه به نیاز سایر فعالیت‌ها در منطقه ضروری می‌باشند. بدیهی است که در زمینه فعالیت‌های آموزشی و تحقیقاتی، منطقه ویژه اقتصادی می‌تواند در همکاری با نهادهای آموزشی و تحقیقاتی در مشهد قرار بگیرد.
مقیاس منطقه ویژه اقتصادی سرخس از منظر وسعت، فعالیت و نقش عملکردی آن قابل بازیابی می باشد. از منظر وسعت در مجموع 55 707 هکتار از اراضی کشور به 15 منطقه ویژه اختصاص یافته است که در این میان منطقه ویژه سرخس با 5200 هکتار، 3/9 درصد این وسعت را به خود اختصاص داده است و بعد از منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس(عسلويه) دومین منطقه ویژه اقتصادی کشور از لحاظ وسعت محسوب می‌شود.
از منظر فعالیت و نقش عملکردی به دلیل اینکه این منطقه هنوز در مرحله احداث قرار دارد و مقیاس فعالیت واقعی آن قابل ارزیابی نیست اما مقیاس فعالیت برنامه‌ای آن که از اسناد توسعه‌ای کشور، استان خراسان رضوی قابل بازیابی است در هر 4 بعد محلی(شهرستان سرخس)، منطقه‌ای(خراسان رضوی)، ملی و بین‌المللی در فازهای گوناگون نقشی اساسی خواهد داشت.